Mắt lé là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả
18-09-2025
Share
Mắt lé là tình trạng phổ biến ở trẻ em và người lớn, tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, ảnh hưởng đến thị lực và các phương pháp điều trị hiệu quả hiện nay
Mắt lé không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn tác động đến thị lực và khả năng quan sát. Trong bìa viết ngày hôm nay, Bệnh viện Mắt Thiên Thanh sẽ cùng bạn tìm hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng, mức độ nguy hiểm và các phương pháp điều trị bệnh lý này an toàn, hiệu quả.
Nội dung
1. Mắt lé là gì?
Mắt lé hay còn gọi là lác mắt, là tình trạng hai mắt không cùng nhìn về một hướng khi nhìn cùng một vật. Điều này làm hình ảnh từ hai mắt không hội tụ đúng trên võng mạc, gây khó khăn trong nhận thức về hình ảnh và thị giác chiều sâu. Nếu không được điều trị, mắt lác có thể dẫn đến nhược thị, suy giảm thị lực ở mắt lệch chứ không đơn giản chỉ ở vấn đề thẩm mỹ.
2. Nguyên nhân
Bệnh có thể do nguyên nhân gây ra nhưng phổ biến và thường gặp nhất là những nguyên nhân:
- Bẩm sinh: Một số trẻ sinh ra đã bị lé do yếu tố di truyền hoặc do sự phát triển bất thường của cơ mắt. Trong nhiều trường hợp, mắt lé bẩm sinh đi kèm với nhược thị nếu mắt lệch không được kích thích thị giác.
- Yếu tố vận nhãn hoặc cơ mắt: Cơ vận nhãn yếu hoặc mất cân bằng dây thần kinh điều khiển vận nhãn là nguyên nhân phổ biến gây tình trạng lé. Các triệu chứng thường tiến triển dần, biểu hiện bằng mỏi mắt, nhìn đôi và đau đầu, đặc biệt khi làm việc lâu trước máy tính hoặc đọc sách.
- Do các bệnh lý liên quan mắt và thần kinh: Một số bệnh lý thần kinh, dây thần kinh sọ não hoặc các vấn đề mạch máu có thể ảnh hưởng đến cơ vận nhãn, gây lệch trục mắt. Ví dụ như liệt dây thần kinh sọ não số III, IV, VI, đột quỵ hoặc viêm thần kinh mắt.
- Chấn thương mắt: Tổn thương trực tiếp vào cơ mắt hoặc vùng xung quanh mắt khiến cơ vận nhãn mất chức năng, dẫn đến lác mắt. Ngay cả sau khi phục hồi vết thương, nguy cơ lác mắt có thể tồn tại nếu cơ mắt không hồi phục hoàn toàn.
3. Dấu hiệu nhận biết
Lác hay lé mắt có thể dễ dàng nhận biết thông qua một số dấu hiệu điển hình như:
- Mắt không đồng trục: Hai mắt không cùng nhìn về một điểm, mắt lệch vào trong, ra ngoài, lên trên hoặc xuống dưới, xảy ra liên tục hoặc thỉnh thoảng, đặc biệt khi mệt mỏi.
- Khó tập trung thị giác: Gặp khó khăn khi nhìn vật thể gần hoặc xa. Trẻ nhỏ có thể nghiêng đầu, nhíu mày hoặc che một mắt để nhìn rõ hơn.
- Mỏi mắt, nhức đầu: Do mắt phải liên tục điều chỉnh để bù trừ sự lệch trục, tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến nhược thị ở mắt bị lác.
4. Các phương pháp điều trị
Điều trị bệnh mắt lé thường gồm nhiều phương pháp khác nhau. Tùy thuộc vào tình trạng thực tế của mỗi người mà bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định phối hợp nhiều phương pháp để đem lại kết quả điều trị tối ưu:
4.1 Điều trị bằng kính
Đây là phương pháp cơ bản và phổ biến, đặc biệt hiệu quả với trẻ em và người lớn có tật khúc xạ đi kèm. Kính không chỉ giúp mắt nhìn rõ hơn mà còn hỗ trợ giảm áp lực cho mắt yếu, giúp trục mắt ổn định hơn theo thời gian. Phương pháp này thường được áp dụng đồng thời cho những trường hợp lé mắt có kèm theo tật khúc xạ hoặc lé do điều tiết. Người bệnh có thể kết hợp với các bài tập vận nhãn để cải thiện phối hợp giữa hai mắt một cách hiệu quả.
4.2 Bài tập vận nhãn
Các bài tập vận nhãn là phương pháp bổ trợ quan trọng, giúp tăng cường cơ vận nhãn và cải thiện khả năng phối hợp giữa hai mắt. Những bài tập nhẹ nhàng như theo dõi vật chuyển động, hội tụ mắt vào các điểm gần xa hay điều chỉnh hướng nhìn sẽ giúp cơ mắt dẻo dai hơn và đồng bộ hơn. Hiệu quả của bài tập vận nhãn đòi hỏi sự kiên trì và luyện tập đều đặn, thường được kết hợp với kính để đạt kết quả tốt nhất, đặc biệt ở trẻ em đang trong giai đoạn phát triển thị lực.
4.3 Phẫu thuật
Phẫu thuật là giải pháp can thiệp trực tiếp và hiệu quả cho hầu hết các trường hợp. Phẫu thuật giúp điều chỉnh cơ vận nhãn, đưa hai mắt về trục đồng nhất và đồng thời cải thiện chức năng thị lực cũng như mang lại thẩm mỹ tự nhiên. Đặc biệt, đối với các trường hợp mắc nhược thị thì người bệnh cần tập nhược thị trước xong mới tiến hành mổ lác. Trong nhiều trường hợp, sau phẫu thuật người bệnh cần kết hợp với bài tập vận nhãn sau mổ để ổn định kết quả lâu dài và thị giác hai mắt. Bên cạnh đó, một số trường hợp có thể cần thực hiện phẫu thuật bổ sung để đạt kết quả tối ưu.
5. Lưu ý khi điều trị bệnh
Khi điều trị mắt lé, việc tuân thủ các nguyên tắc chăm sóc và theo dõi là vô cùng quan trọng để đảm bảo hiệu quả lâu dài, đồng thời bảo vệ thị lực và thẩm mỹ. Dưới đây là những điểm cần lưu ý mà bạn nên ghi nhớ:
- Khám định kỳ để theo dõi tiến triển: Việc tái khám định kỳ giúp bác sĩ đánh giá hiệu quả của phương pháp điều trị, phát hiện sớm những thay đổi về trục mắt, thị lực và tình trạng nhược thị. Điều này đặc biệt quan trọng với trẻ em đang trong giai đoạn phát triển, khi mắt có thể thay đổi nhanh theo thời gian.
- Phối hợp nhiều phương pháp theo chỉ định bác sĩ: Sử dụng kính hoặc phẫu thuật nên đi kèm các bài tập vận nhãn để tăng cường cơ mắt, cải thiện khả năng phối hợp giữa hai mắt và duy trì hiệu quả lâu dài. Sự phối hợp này giúp mắt không bị lệ thuộc hoàn toàn vào phương pháp y khoa, từ đó hạn chế tái phát.
- Tuân thủ phác đồ điều trị: Việc chần chừ hoặc không tuân thủ các bước điều trị bệnh, đặc biệt ở trẻ em dưới 7 tuổi, có thể dẫn đến nhược thị vĩnh viễn, giảm thị lực chứ không đơn thuần chỉ là ảnh hưởng đến thẩm mỹ.
- Dinh dưỡng và lối sống hỗ trợ mắt: Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin A, C, E, kẽm và omega-3 hỗ trợ sức khỏe mắt, đồng thời duy trì thói quen vận động hợp lý để tránh mỏi mắt và tăng tuần hoàn máu quanh mắt.
6. Kết luận
Mắt lé là tình trạng phổ biến, ảnh hưởng cả thị lực và thẩm mỹ. Khi hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và các phương pháp điều trị sẽ giúp bạn đưa ra lựa chọn giải pháp phù hợp để đạt hiệu quả tối ưu.
Liên hệ ngay với Bệnh viện Mắt Thiên Thanh để được tư vấn chi tiết:
- Hotline: 038 8967 699 – 0243 2265 999
- Website: https://matthienthanh.com
- Fanpage: Bệnh viện Mắt Thiên Thanh
Bài viết trên mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị chuyên sâu trực tiếp từ bác sĩ.
