Mắt lác có phẫu thuật được không? Giải pháp điều trị hiệu quả

Mắt lác có phẫu thuật được không? Lắng nghe giải đáp từ chuyên gia nhãn khoa hơn 30 năm kinh nghiệm và cùng tìm hiểu quy trình, rủi ro và cách chăm sóc mắt sau mổ.

Lác mắt không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn gây nhiều hệ lụy về thị lực, khả năng phối hợp hai mắt và chất lượng sống. Vậy mắt lác có phẫu thuật được không? Quy trình phẫu thuật thế nào và hiệu quả ra sao? Cùng Bệnh viện Mắt Thiên Thanh tìm hiểu cặn kẽ trong bài viết dưới đây.

1. Tổng quan về lác mắt – Có nên mổ mắt lác không?

1.1 Khái niệm và các dạng lác mắt thường gặp

Lác mắt (lé mắt) là tình trạng hai mắt không đồng trục – tức không cùng nhìn về một hướng khi nhìn cùng một vật. Một mắt có thể nhìn thẳng, còn mắt kia lệch vào trong, ra ngoài, lên trên hoặc xuống dưới. Các dạng lác thường gặp:

• Lác trong: Mắt lệch vào trong, gần với phía mũi.
• Lác ngoài: Mắt lệch ra ngoài, có thể xuất hiện từng lúc rồi dần trở nên thường xuyên.
• Lác đứng: Mắt lệch theo trục dọc.
• Lác có yếu tố chéo.
• Lác luân phiên: Hai mắt thay nhau lệch, giúp tránh bị nhược thị nhưng vẫn ảnh hưởng phối hợp hai mắt.
• Lác ẩn: Chỉ lộ ra khi mệt, không có dấu hiệu rõ ràng nếu không khám chuyên khoa.
• Lác liệt: Lác do dây thần kinh vận nhãn bị liệt hoặc yếu.

1.2 Khi nào cần điều trị lác mắt?

Theo các chuyên gia nhãn khoa, lác mắt cần điều trị càng sớm càng tốt. Ở trẻ nhỏ, việc điều trị lác không chỉ nhằm mục đích cải thiện ngoại hình, giúp trẻ trở nên tự tin mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc khôi phục chức năng thị giác cho trẻ. Chính bởi vậy, ngay khi phát hiện ra trẻ bị lác, cha mẹ cần đưa con đi khám sớm để không bỏ lỡ thời gian “vàng” điều trị bệnh. 

Đối với người trưởng thành, việc điều trị lác thường nhằm mục đích thẩm mỹ nên người bệnh có thể điều trị lác tùy theo nhu cầu.

2. Mắt lác có phẫu thuật được không?

2.1 Trường hợp nào được chỉ định phẫu thuật?

Phẫu thuật mắt lác thường được chỉ định trong những trường hợp:

• Lác kéo dài nhiều năm, không đáp ứng với các phương pháp không phẫu thuật như chỉnh kính, tập luyện hoặc dán mắt.
• Độ lệch trục mắt lớn ảnh hưởng rõ rệt đến ngoại hình và sinh hoạt.
• Người bệnh có triệu chứng nhìn đôi, giảm khả năng phối hợp hai mắt, đặc biệt là ở người trưởng thành.
• Trẻ em bị lác nặng, không cải thiện bằng các phương pháp bảo tồn, có nguy cơ nhược thị.
• Lác do liệt cơ hoặc tổn thương sau chấn thương, nhiễm trùng thần kinh vận nhãn.

Phẫu thuật giúp đưa trục mắt trở về vị trí thẳng hàng, nâng cao thẩm mỹ và hỗ trợ khôi phục chức năng thị giác hai mắt.

2.2 Trường hợp không cần phẫu thuật

Một số trường hợp có thể không cần đến can thiệp phẫu thuật nếu:

• Lác ở mức độ nhẹ, không ảnh hưởng đến thẩm mỹ và chức năng thị giác.
• Lác do tật khúc xạ có thể cải thiện đáng kể bằng kính điều chỉnh.
• Trẻ nhỏ đáp ứng tốt với liệu pháp dán mắt hoặc tập luyện thị giác, giúp mắt yếu hoạt động trở lại.
• Lác ẩn, chỉ xuất hiện khi mỏi hoặc căng thẳng và không gây rối loạn thị giác.

Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ và kết hợp các biện pháp bảo tồn để duy trì cân bằng chức năng mắt.

3. Phẫu thuật mắt lác – Quy trình, rủi ro, hiệu quả

3.1 Quy trình phẫu thuật mắt lác

Phẫu thuật mắt lác là can thiệp lên các cơ vận nhãn nhằm điều chỉnh hướng nhìn của mắt. Quy trình phẫu thuật thường bao gồm các bước cơ bản bao gồm:

• Kiểm tra chỉ số nhãn khoa và thăm khám cùng bác sĩ để đánh giá tình trạng lác trước khi phẫu thuật..
• Gây mê toàn thân (nếu đối tượng phẫu thuật là trẻ em) hoặc gây tê tại chỗ (nếu đối tượng phẫu thuật là người lớn).
• Phẫu thuật điều chỉnh vị trí cơ vận nhãn tùy theo tình trạng lác của người bệnh.
• Khâu vết mổ bằng chỉ tự tiêu, không cần tháo chỉ.
• Theo dõi sau mổ và lên lịch tái khám.

3.2 Thăm khám và tư vấn trước phẫu thuật

Người bệnh cần khám chuyên khoa mắt để xác định độ lác, chức năng thị giác hai mắt, mức độ nhược thị (nếu có) và loại lác. Việc tư vấn cùng bác sĩ sẽ giúp người bệnh hiểu rõ khả năng hồi phục, rủi ro có thể gặp phải, chi phí phẫu thuật và thời gian cần thiết để phục hồi sau mổ.

3.3 Tiến hành phẫu thuật

Phẫu thuật mổ lác thường được thực hiện trong ngày, kéo dài 30–90 phút tùy mức độ phức tạp. Người bệnh có thể xuất viện ngay trong ngày và theo dõi tái khám định kỳ. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể cần phẫu thuật bổ sung nếu kết quả ban đầu chưa đạt như kỳ vọng.

3.4 Chăm sóc và theo dõi sau phẫu thuật

Sau mổ, mắt có thể đỏ, sưng nhẹ và chảy nước mắt trong vài ngày đầu. Người bệnh cần:

• Dùng thuốc theo chỉ định, hướng dẫn của bác sĩ.
• Tránh va chạm mắt.
• Kiêng nước và bụi bẩn tiếp xúc mắt ít nhất 1 tuần.
• Tái khám đúng hẹn để theo dõi quá trình phục hồi cũng như kịp thời xử lý biến chứng (nếu có)…

3.5 Đánh giá kết quả sau phẫu thuật

Hiệu quả mổ lác được đánh giá dựa trên một số yếu tố như:

• Trục mắt đã cân bằng hay chưa.
• Cải thiện thẩm mỹ khuôn mặt.
• Khả năng phục hồi chức năng thị giác hai mắt. 

Lưu ý: Trong một số trường hợp, phẫu thuật giúp cải thiện đáng kể góc nhìn nhưng không phục hồi hoàn toàn chức năng nhìn lập thể nếu đã mất từ nhỏ. 

3.6 Phẫu thuật mắt lác có nguy hiểm không?

Phẫu thuật mắt lác được các chuyên gia nhãn khoa đánh giá cao về độ an toàn. Tỷ lệ biến chứng trong phẫu thuật mắt lác rất thấp nếu được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn và tại các cơ sở y tế uy tín. Tuy nhiên,cũng giống như bất kỳ ca phẫu thuật nào khác, người bệnh vẫn có nguy cơ gặp phải một số rủi ro như:

• Nhiễm trùng.
• Xuất huyết nhẹ.
• Phản ứng với thuốc gây mê.
• Kết quả chưa cân đối hoàn toàn, cần thực hiện phẫu thuật bổ sung.

Tất cả các nguy cơ này đều có thể kiểm soát tốt nếu người bệnh tuân thủ đúng quy trình và chăm sóc sau mổ.

3.7 Hiệu quả sau mổ – Mắt có về bình thường không?

Trong nhiều trường hợp, sau phẫu thuật mắt lác có thể thẳng hàng rõ rệt và cải thiện thẩm mỹ. Tuy nhiên, chức năng thị giác hai mắt chỉ phục hồi nếu được điều trị sớm, đặc biệt trước 7 tuổi. Với người lớn, mục tiêu chính thường là cải thiện thẩm mỹ và loại bỏ nhìn đôi.

4. Chăm sóc và phục hồi sau khi phẫu thuật mắt lác

4.1 Thời gian phục hồi sau mổ mắt lác

Người bệnh thường hồi phục trong vòng 1–2 tuần. Với trẻ em, thời gian lành vết mổ nhanh hơn so với người lớn. Trong thời gian này, cần hạn chế vận động mạnh và tránh các yếu tố gây kích ứng mắt, ảnh hưởng đến kết quả phẫu thuật.

4.2 Nguy cơ tiềm ẩn sau phẫu thuật mắt lác

Một số biến chứng có thể xuất hiện sau mổ lác như:

• Tái phát lác hoặc lệch trục mắt không đều.
• Mắt đỏ kéo dài hoặc có sẹo kết mạc.
• Tổn thương cơ vận nhãn nếu phẫu thuật phức tạp hoặc can thiệp nhiều lần.

4.3 Những lưu ý quan trọng sau phẫu thuật

Để đảm bảo quá trình hồi phục sau phẫu thuật lác, người bệnh cần chú ý một số lưu ý quan trọng sau:

• Sử dụng thuốc đúng liều lượng và tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ.
• Vệ sinh mắt sạch sẽ, sử dụng kính bảo hộ mắt trong thời gian đầu sau mổ.
• Tránh hoạt động thể thao hoặc chạm tay vào mắt trong thời gian đầu.
• Thông báo bác sĩ ngay nếu có biểu hiện bất thường như: đau nhức, chảy mủ, sốt,…

5. Kết luận

Như vậy, để trả lời câu hỏi “mắt lác có phẫu thuật được không” thì câu trả lời là có. Mổ mắt lác là phương pháp điều trị hiệu quả và an toàn nếu bạn tuân thủ đúng quy trình và chăm sóc mắt đúng cách. 

Liên hệ Bệnh viện Mắt Thiên Thanh để được tư vấn điều trị lác mắt cùng PGS.TS.BS Hà Huy Tài – chuyên gia phẫu thuật lác với hơn 40 năm kinh nghiệm: 

Hotline: 038 8967 699
Website: https://matthienthanh.com
Fanpage: Bệnh viện Mắt Thiên Thanh

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn và chỉ định chuyên môn trực tiếp từ bác sĩ.