Giải đáp thắc mắc: Dị tật khúc xạ mắt là gì và những điều bạn nên biết
27-12-2025
Share
Tìm hiểu tất tần tật dị tật khúc xạ mắt là gì, nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và phương pháp điều trị phù hợp
Trong kỷ nguyên công nghệ số hiện nay, các vấn đề về thị lực ngày càng trở nên phổ biến. Nhưng hẳn là không phải ai cũng hiểu rõ dị tật khúc xạ mắt là gì. Thực chất, đây là tình trạng ánh sáng đi vào mắt không hội tụ đúng chỗ gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng quan sát của con người. Việc thiếu hụt kiến thức về tình trạng này có thể khiến người bệnh thường chủ quan trong việc thăm khám, khiến độ khúc xạ tăng nhanh và gây ra những bất tiện không đáng có trong sinh hoạt. Vậy hãy cùng Bệnh viện Mắt Thiên Thanh tìm hiểu về tình trạng này để bạn chủ động hơn trong việc tìm kiếm các giải pháp điều trị phù hợp cũng như bảo vệ đôi mắt sáng khỏe cho bản thân và gia đình.
Nội dung
1. Dị tật khúc xạ mắt là gì?
Ở một đôi mắt có cấu trúc bình thường, ánh sáng từ vật thể khi đi qua giác mạc và thủy tinh thể sẽ được khúc xạ một cách chính xác để hội tụ đúng tại một điểm duy nhất trên võng mạc. Võng mạc lúc này đóng vai trò như một tấm phim nhạy sáng, tiếp nhận hình ảnh sắc nét và truyền tín hiệu thần kinh lên não bộ để xử lý thông tin hình ảnh.
Khi mắc tật khúc xạ này, do sự sai lệch về cấu trúc vật lý của nhãn cầu, ánh sáng đi vào mắt sẽ bị lệch hướng và không thể hội tụ đúng điểm mong muốn. Tùy thuộc vào hình dạng nhãn cầu quá dài, quá ngắn hay giác mạc không đều mà điểm hội tụ này sẽ nằm ở phía trước hoặc phía sau võng mạc, dẫn đến tình trạng hình ảnh bị mờ, nhòe và không sắc nét.
2. Các dạng dị tật khúc xạ mắt thường gặp nhất
2.1. Cận thị
Cận thị là loại tật khúc xạ phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt là ở học sinh và nhân viên văn phòng. Do trục nhãn cầu quá dài hoặc giác mạc quá cong, ảnh của vật ở xa hội tụ ở phía trước võng mạc thay vì nằm trên nó. Người mắc cận thị có thể thấy mờ nhòe khi quan sát cảnh vật ở xa, gây cản trở lớn đến việc lái xe hay xem bảng báo giao thông.
2.2. Viễn thị
Trái ngược với cận thị, viễn thị thường xảy ra khi trục nhãn cầu quá ngắn hoặc công suất khúc xạ của mắt quá yếu. Kết quả là ánh sáng từ vật ở gần sẽ hội tụ ở phía sau võng mạc. Người mắc viễn thị có xu hướng cảm thấy nhức mỏi và mờ mắt khi thực hiện các công việc cần nhìn gần như đọc sách hay sử dụng điện thoại.
2.3. Loạn thị
Loạn thị là một dạng tật khúc xạ khá phức tạp và thường đi cùng với cận hoặc viễn thị. Loạn thị xảy ra khi có sự sai lệch ở cấu trúc mắt khiến ánh sáng hội tụ tại nhiều điểm khác nhau trên võng mạc, làm cho hình ảnh thu nhận được bị nhòe, méo mó hoặc có bóng mờ ở mọi cự ly quan sát.
2.4. Lão thị
Đây là một quy trình lão hóa tự nhiên của mắt thường xuất hiện sau tuổi 40. Khác với các tật khúc xạ trên, lão thị xảy ra do thủy tinh thể dần mất đi độ đàn hồi tự nhiên, khiến mắt gặp khó khăn trong việc điều tiết để nhìn rõ các vật ở gần. Người lão thị thường phải đưa tài liệu ra xa mắt mới có thể đọc được chữ rõ ràng.
3. Dấu hiệu nhận biết
Việc nhận diện sớm các tín hiệu từ đôi mắt là bước quan trọng nhất để kịp thời can thiệp và ngăn chặn sự suy giảm thị lực nghiêm trọng hơn.
3.1. Các biểu hiện thay đổi thói quen quan sát
Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là việc bạn thường xuyên phải nheo mắt để nhìn rõ một vật ở xa hoặc cố gắng đưa vật lại gần để quan sát. Phản xạ nheo mắt là một cách mắt tự điều chỉnh tạm thời để thay đổi lượng ánh sáng đi vào, nhằm giúp điểm hội tụ lùi về gần võng mạc hơn, nhưng về lâu dài sẽ gây căng thẳng cho cơ mắt.
3.2. Triệu chứng mệt mỏi và suy giảm chất lượng thị giác
Người mắc tật khúc xạ thường bị nhức đầu, mỏi mắt sau khi tập trung quá lâu vào màn hình máy tính hoặc sách vở. Tầm nhìn của bạn có thể bị nhòe đột ngột, đôi khi thấy bóng mờ hoặc hình ảnh bị biến dạng nhẹ. Ngoài ra, tình trạng hay bị chảy nước mắt hoặc mỏi mắt về cuối ngày là minh chứng cho việc hệ thống thị giác đang phải làm việc quá tải để bù đắp cho những sai lệch cấu trúc.
4. Nguyên nhân phổ biến
4.1. Yếu tố di truyền từ gia đình
Nếu cha mẹ mắc các tật khúc xạ nặng, con cái có nguy cơ rất cao cũng sẽ gặp tình trạng tương tự. Yếu tố di truyền sẽ quy định sự phát triển chiều dài nhãn cầu và độ cong của giác mạc ngay từ khi đứa trẻ mới chào đời và lớn lên. Trẻ mắc các tật khúc xạ di truyền thường có xu hướng tiến triển độ nhanh chóng và mức độ khá nặng.
4.2. Thói quen sinh hoạt và môi trường sống
Trong đời sống hiện đại, việc làm việc quá lâu trước màn hình máy tính, điện thoại hoặc đọc sách trong điều kiện thiếu ánh sáng là tác nhân thúc đẩy tật khúc xạ phát triển. Việc mắt phải điều tiết liên tục ở khoảng cách gần mà không có thời gian nghỉ ngơi khiến nhãn cầu dần thay đổi cấu trúc để thích nghi, dẫn đến cận thị mắc phải.
4.3. Sự thay đổi cấu trúc nhãn cầu và lão hóa
Tật khúc xạ còn bắt nguồn từ sự thay đổi sinh lý như chiều dài nhãn cầu quá dài hoặc quá ngắn so với tiêu chuẩn. Bên cạnh đó, theo thời gian, thủy tinh thể mất đi độ đàn hồi tự nhiên do lão hóa, dẫn đến tình trạng lão thị. Ngoài ra, các chấn thương mắt hoặc biến chứng sau phẫu thuật cũng có thể làm thay đổi khả năng khúc xạ tự nhiên của mắt.
5. Cách điều trị tật khúc xạ hiệu quả.
5.1. Sử dụng kính gọng hoặc kính áp tròng
Đeo kính là giải pháp an toàn, tiết kiệm và phổ biến nhất hiện nay. Các loại thấu kính được thiết kế riêng biệt cho từng độ cận, viễn, loạn sẽ giúp bẻ cong ánh sáng đi vào mắt sao cho chúng hội tụ đúng ngay võng mạc.
Bên cạnh kính gọng thì kính áp tròng là lựa chọn thẩm mỹ tuyệt vời cho những người không muốn đeo gọng kính vướng víu, yêu thích sự năng động, thoải mái. Tuy nhiên khi sử dụng kính áp tròng thì cần chú yếu tố vệ sinh và bảo quản để tránh gây viêm nhiễm cho mắt.
5.2. Phẫu thuật
Đối với những người muốn từ bỏ kính gọng hoàn toàn, phẫu thuật được xem là giải pháp tối ưu. Các phương pháp laser như Femto, ReLEx SMILE thường sử dụng tia laser để thay đổi hình dạng giác mạc một cách vĩnh viễn, khắc phục hoàn toàn sai lệch khúc xạ. Bên cạnh đó, phương pháp Phakic lại phù hợp với trường hợp bệnh nhân có độ cận quá cao, giác mạc quá mỏng không đáp ứng phẫu thuật laser. Tuy nhiên, các phương pháp này thường chỉ áp dụng cho người trên 18 tuổi và người bệnh cần phải thăm khám chuyên sâu để lựa chọn phương pháp phù hợp nhất.
6. Kết luận
Hy vọng bài viết này đã giúp bạn tìm được đáp án cho câu hỏi dị tật khúc xạ mắt là gì cũng như nắm được các phương pháp điều trị hiệu quả nhất. Đừng bao giờ chủ quan với các dấu hiệu mỏi mắt hay nhìn mờ thường ngày, bởi đó là lời cầu cứu từ đôi mắt của bạn. Hãy duy trì thói quen khám mắt định kỳ ít nhất 6 tháng một lần tại các cơ sở uy tín để bảo vệ thị lực và tận hưởng cuộc sống một cách trọn vẹn nhất.
Đặt lịch thăm khám nhanh chóng tại Bệnh viện Mắt Thiên Thanh qua:
- Hotline: 038 8967 699 – 0243 2265 999
- Website: https://matthienthanh.com
- Fanpage: Bệnh viện Mắt Thiên Thanh
Bài viết trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị chuyên sâu trực tiếp từ bác sĩ.
