Làm sao để không tăng độ cận? Mẹo bảo vệ mắt từ chuyên gia
28-05-2026
Share
Tìm hiểu làm sao để không tăng độ cận hiệu quả thông qua việc thay đổi thói quen sinh hoạt, bổ sung dinh dưỡng và các biện pháp can thiệp y khoa
Nỗi lo lớn nhất của nhiều người bị cận thị không phải là việc phải đeo kính, mà là cảm giác độ cận cứ tăng dần theo thời gian. Chỉ sau vài lần đo mắt, chiếc kính quen thuộc đã trở nên mờ nhòe và buộc phải thay bằng tròng dày hơn. Việc tăng độ cận quá nhanh không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn làm gia tăng nguy cơ mắc các biến chứng nguy hiểm.
Vậy làm sao để không tăng độ cận một cách khoa học và an toàn? Thực tế, việc kiểm soát cận thị cần sự kết hợp giữa thói quen sinh hoạt hợp lý, chế độ dinh dưỡng phù hợp và các phương pháp hỗ trợ y khoa hiện đại. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ những nguyên nhân khiến mắt tăng độ và các giải pháp hiệu quả để bảo vệ đôi mắt sáng khỏe lâu dài.
Nội dung
1. Cơ chế sinh học dẫn đến hiện tượng tăng độ cận ở mắt
Độ cận tăng lên chủ yếu liên quan đến sự kéo dài bất thường của trục nhãn cầu. Ở mắt bình thường, ánh sáng sẽ hội tụ chính xác trên võng mạc để tạo nên hình ảnh rõ nét. Tuy nhiên, ở người cận thị, trục nhãn cầu dài hơn bình thường khiến hình ảnh hội tụ ở phía trước võng mạc, từ đó gây nhìn mờ khi quan sát vật. Khi trục nhãn cầu tiếp tục kéo dài theo thời gian, độ cận cũng tăng tương ứng. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến trẻ em và thanh thiếu niên bị tăng độ nhanh trong giai đoạn phát triển thể chất.
Bên cạnh đó, áp lực điều tiết kéo dài cũng là yếu tố thúc đẩy cận thị tiến triển. Khi học tập, đọc sách hoặc sử dụng điện thoại, máy tính liên tục trong thời gian dài, cơ thể mi trong mắt phải hoạt động liên tục để điều chỉnh tiêu cự nhìn gần. Nếu mắt không được nghỉ ngơi hợp lý, cơ điều tiết sẽ rơi vào trạng thái căng thẳng và co cứng kéo dài. Về lâu dài, tình trạng quá tải điều tiết không chỉ làm tăng nguy cơ giả cận thị mà còn góp phần khiến cận thị thật tiến triển nhanh hơn.
2. Những thói quen hằng ngày giúp hạn chế tăng độ cận hiệu quả
2.1. Áp dụng quy tắc 20-20-20
Quy tắc 20-20-20 được xem là phương pháp đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả trong việc giảm áp lực điều tiết cho mắt. Sau mỗi hai mươi phút học tập hoặc làm việc, bạn nên dành ít nhất hai mươi giây để nhắm mắt nghỉ ngơi và nhìn ra xa khoảng sáu mét. Điều này giúp cơ điều tiết được thư giãn, giảm co cứng và hạn chế tình trạng mỏi mắt kỹ thuật số.
2.2. Tăng cường thời gian vận động ngoài trời
Ánh sáng tự nhiên đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển khỏe mạnh của mắt. Khi hoạt động ngoài trời, võng mạc sẽ kích thích giải phóng dopamine – một hoạt chất giúp hạn chế sự kéo dài của trục nhãn cầu.
Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ em có thời gian vui chơi ngoài trời nhiều thường có nguy cơ tăng độ cận thấp hơn đáng kể so với nhóm thường xuyên ở trong nhà. Các chuyên gia nhãn khoa khuyến khích nên duy trì ít nhất một đến hai giờ hoạt động ngoài trời mỗi ngày để hỗ trợ kiểm soát tiến triển cận thị.
2.3. Đảm bảo ánh sáng và tư thế khi làm việc
Làm việc trong môi trường thiếu sáng khiến mắt phải điều tiết nhiều hơn để nhìn rõ, từ đó dễ gây mỏi mắt và tăng độ nhanh hơn.
Bạn nên bố trí góc học tập hoặc làm việc ở nơi có ánh sáng đầy đủ, ưu tiên ánh sáng trắng dịu hoặc ánh sáng vàng trung tính để giảm hiện tượng chói mắt. Khoảng cách từ mắt đến màn hình máy tính nên duy trì khoảng 50-70cm. Khi đọc sách, khoảng cách tối thiểu nên đạt 30-40cm.
Ngoài ra, hãy duy trì tư thế ngồi thẳng lưng, tránh nằm nghiêng hoặc cúi sát màn hình trong thời gian dài để giảm áp lực lên mắt và cột sống.
3. Chế độ dinh dưỡng cho mắt cận
3.1. Bổ sung các loại vitamin thiết yếu
Vitamin A giúp duy trì chức năng võng mạc và hỗ trợ khả năng nhìn trong điều kiện thiếu sáng. Trong khi đó, vitamin C và vitamin E có vai trò chống oxy hóa mạnh, bảo vệ tế bào mắt khỏi tác động của các gốc tự do.
Bạn nên tăng cường bổ sung cà rốt, bí đỏ, khoai lang, cam, quýt, bông cải xanh và các loại rau xanh đậm trong thực đơn hằng ngày để nuôi dưỡng đôi mắt khỏe mạnh.
3.2. Tăng cường các dưỡng chất chống oxy hóa tự nhiên
Lutein và Zeaxanthin là hai hoạt chất quan trọng giúp bảo vệ võng mạc và điểm vàng trước tác động của ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính và các thiết bị điện tử. Việc bổ sung đầy đủ các chất chống oxy hóa tự nhiên không giúp giảm độ cận nhưng có thể hỗ trợ bảo vệ cấu trúc mắt khỏe mạnh và giảm mỏi mắt khi làm việc cường độ cao.
Các dưỡng chất này có nhiều trong cải bó xôi, cải xoăn, ngô vàng, lòng đỏ trứng và các loại rau màu xanh đậm.
3.3. Cung cấp đầy đủ chất béo có lợi
Omega-3 giúp duy trì độ ổn định của màng phim nước mắt, giảm khô mắt và hỗ trợ dẫn truyền thần kinh thị giác.
Những người thường xuyên làm việc với máy tính hoặc điều hòa rất dễ gặp tình trạng khô mắt kéo dài. Việc bổ sung cá hồi, cá thu, cá mòi, hạt óc chó hoặc dầu cá sẽ giúp mắt dễ chịu và điều tiết linh hoạt hơn.
4. Các giải pháp y khoa hiện đại kiểm soát độ cận tiến triển
4.1. Kính áp tròng định hình giác mạc ban đêm
Kính Ortho-K là loại kính áp tròng cứng được đeo trong lúc ngủ nhằm tạm thời thay đổi hình dạng giác mạc.
Sau khi tháo kính vào buổi sáng, người dùng có thể nhìn rõ suốt cả ngày mà không cần đeo kính gọng. Không chỉ cải thiện thị lực tạm thời, Ortho-K còn giúp kiểm soát tiến triển cận thị khá hiệu quả ở trẻ em và thanh thiếu niên. Tuy nhiên, việc sử dụng kính cần được chỉ định và theo dõi sát bởi bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn cho giác mạc.
4.2. Đeo các loại kính ứng dụng công nghệ hiện đại
Bên cạnh kính Ortho – K thì tròng kính kiểm soát cận thị được ưa chuộng không kém nhờ sự tiện dụng và nhanh chóng. Với việc ứng dụng công nghệ hiện đại, tròng kính kiểm soát cận thị vừa được sử dụng như tròng kính thông thường để giúp trẻ nhìn rõ. Đồng thời, kính cũng góp phần ngăn chặn sự dài ra của trục nhãn cầu – nguyên nhân chính làm tăng độ cận thông qua thiết kế đặc biệt có tác dụng điều chỉnh ánh sáng ở vùng ngoại vi.
4.3. Sử dụng thuốc nhỏ mắt kiểm soát cận thị chuyên dụng
Atropine nồng độ thấp hiện được sử dụng trong kiểm soát tiến triển cận thị ở trẻ em theo chỉ định chuyên khoa. Thuốc có tác dụng hỗ trợ làm chậm tốc độ tăng độ, tuy nhiên cần được theo dõi chặt chẽ để đánh giá hiệu quả và hạn chế tác dụng phụ.
Tuy nhiên, người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhỏ mắt điều trị cận thị khi chưa được bác sĩ thăm khám.
5. Kết luận
Tóm lại, câu trả lời cho việc làm sao để không tăng độ cận nằm ở việc duy trì lối sống khoa học, cho mắt nghỉ ngơi hợp lý và kết hợp các giải pháp kiểm soát cận thị hiện đại khi cần thiết. Mặc dù không thể khiến mắt hết cận nhưng bạn hoàn toàn có thể làm chậm tốc độ tăng độ và bảo vệ võng mạc khỏe mạnh nếu chăm sóc mắt đúng cách.
Liên hệ ngay với Bệnh viện Mắt Thiên Thanh nếu bạn có bất cứ thắc mắc, băn khoăn nào để được hỗ trợ nhanh chóng nhất qua:
- Hotline: 038 8967 699 – 0243 2265 999
- Website: https://matthienthanh.com
- Fanpage: Bệnh viện Mắt Thiên Thanh
Bài viết trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị chuyên sâu trực tiếp từ bác sĩ.
