Dấu hiệu đục thủy tinh thể ở trẻ sơ sinh: Cha mẹ tuyệt đối không được chủ quan

Dấu hiệu đục thủy tinh thể ở trẻ sơ sinh thường không quá rõ ràng nên không ít phụ huynh thường bỏ qua khiến trẻ bỏ lỡ giai đoạn vàng điều trị

Nhiều cha mẹ thường cho rằng đục thủy tinh thể là bệnh lý chỉ gặp ở người lớn tuổi, vì vậy dễ bỏ qua các biểu hiện bất thường ở mắt trẻ nhỏ. Tuy nhiên, thực tế y khoa cho thấy vẫn có một tỷ lệ không nhỏ trẻ sơ sinh mắc phải tình trạng này ngay từ khi mới chào đời. Điều đáng lo ngại là trẻ chưa thể nói hay biểu đạt các vấn đề về thị giác, khiến việc phát hiện phụ thuộc hoàn toàn vào sự quan sát của cha mẹ. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu đục thủy tinh thể ở trẻ sơ sinh đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ thị lực lâu dài cho trẻ.

Tìm hiểu ngay những dấu hiệu nhận biết bệnh lý này ở trẻ sơ sinh trong bài viết dưới đây nhé!

1. Dấu hiệu nhận biết đục thủy tinh thể ở trẻ sơ sinh

Ở trẻ sơ sinh, việc phát hiện dấu hiệu của bệnh đòi hỏi cha mẹ phải quan sát kỹ trong sinh hoạt hàng ngày. Dưới đây là những biểu hiện quan trọng cần đặc biệt lưu ý:

1.1. Ánh đồng tử trắng

Đây là dấu hiệu điển hình và quan trọng nhất của đục thủy tinh thể bẩm sinh. Khi nhìn trực tiếp vào mắt trẻ hoặc chụp ảnh có sử dụng đèn flash, thay vì ánh đỏ hồng tự nhiên, đồng tử của trẻ xuất hiện màu trắng hoặc xám đục.

Nguyên nhân là do ánh sáng không thể xuyên qua thủy tinh thể bị đục để phản xạ bình thường từ đáy mắt, tạo nên hiện tượng “ánh trắng” bất thường. Khi phát hiện dấu hiệu này, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay lập tức.

1.2. Mắt không nhìn theo đồ vật

Thông thường, từ khoảng 2 tháng tuổi, trẻ bắt đầu có phản xạ nhìn theo các vật chuyển động hoặc khuôn mặt của người chăm sóc. Nếu trẻ không có phản ứng này, không tập trung ánh nhìn hoặc tỏ ra thờ ơ với môi trường xung quanh, đây có thể là dấu hiệu thị lực bị ảnh hưởng. Đục thủy tinh thể khiến hình ảnh không đến được võng mạc một cách rõ ràng, làm gián đoạn quá trình hình thành thị giác.

1.3. Rung giật nhãn cầu

Rung giật nhãn cầu là hiện tượng mắt của trẻ chuyển động liên tục, không kiểm soát. Đây là phản ứng khi não bộ không nhận được hình ảnh rõ ràng từ mắt, buộc phải “tìm kiếm” điểm nhìn tốt hơn. Dấu hiệu này thường xuất hiện khi tình trạng đục thủy tinh thể đã ảnh hưởng đáng kể đến thị lực.

1.4. Lác mắt

Một hoặc cả hai mắt của trẻ có thể bị lệch vào trong hoặc ra ngoài. Nguyên nhân là do sự mất cân bằng thị lực giữa hai mắt, khiến hệ thống cơ điều khiển nhãn cầu hoạt động không đồng đều. Nếu không được can thiệp sớm, tình trạng này có thể dẫn đến nhược thị.

2. Nguyên nhân gây đục thủy tinh thể bẩm sinh

Đục thủy tinh thể ở trẻ sơ sinh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, liên quan đến yếu tố di truyền, môi trường trong thai kỳ và các rối loạn chuyển hóa:

• Yếu tố di truyền: Khoảng một phần ba các trường hợp đục thủy tinh thể bẩm sinh có liên quan đến di truyền. Các đột biến gen ảnh hưởng đến cấu trúc protein trong thủy tinh thể khiến nó mất đi độ trong suốt vốn có.
• Nhiễm trùng trong thai kỳ: Nếu người mẹ mắc các bệnh nhiễm trùng như Rubella, Herpes, giang mai hoặc nhiễm ký sinh trùng trong giai đoạn đầu thai kỳ, các tác nhân này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của mắt thai nhi.
• Rối loạn chuyển hóa: Một số bệnh lý chuyển hóa bẩm sinh khiến cơ thể trẻ không thể xử lý các chất dinh dưỡng bình thường. Ví dụ, việc không chuyển hóa được đường trong sữa có thể dẫn đến tích tụ chất độc hại gây tổn thương cơ thể trong đó có đục thủy tinh thể.
• Biến chứng thai kỳ: Trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc tiếp xúc với một số loại thuốc không phù hợp trong thai kỳ cũng có nguy cơ cao gặp phải tình trạng này.

3. Tại sao cần phát hiện sớm trước 3 tháng tuổi?

Việc phát hiện sớm đục thủy tinh thể ở trẻ sơ sinh không chỉ giúp điều trị hiệu quả mà còn quyết định khả năng phục hồi thị lực về lâu dài. Chính vì vậy, “giai đoạn vàng” để can thiệp thường nằm trong những tháng đầu sau sinh.

Trong những năm đầu đời, thị giác đóng vai trò rất lớn trong việc giúp trẻ học hỏi và nhận thức thế giới. Khi thị lực bị suy giảm, quá trình phát triển trí tuệ và kỹ năng của trẻ cũng bị ảnh hưởng.

Ngoài ra, nếu mắt bị đục không truyền được hình ảnh rõ ràng đến não trong giai đoạn đầu đời, não sẽ dần “bỏ qua” tín hiệu từ mắt đó. Điều này dẫn đến nhược thị – tình trạng suy giảm thị lực không thể phục hồi hoàn toàn ngay cả khi đã điều trị.

4. Phương pháp điều trị

Khi nghi ngờ trẻ có dấu hiệu đục thủy tinh thể, việc đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa để thăm khám là rất cần thiết.Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám để xác định tình trạng thị giác, mức độ đục và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Hiện tại, phẫu thuật là phương pháp chính để điều trị đục thủy tinh thể. Với những trường hợp đục hoàn toàn, việc can thiệp cần được thực hiện càng sớm càng tốt, thường trong những tuần đầu sau sinh. Mục tiêu của phẫu thuật là loại bỏ phần thủy tinh thể bị đục để ánh sáng có thể đi vào mắt bình thường.

Sau phẫu thuật, trẻ có thể cần sử dụng kính hoặc các phương pháp hỗ trợ khác để cải thiện thị lực. Đồng thời, việc tập luyện thị giác như che mắt khỏe để kích thích mắt yếu cũng rất quan trọng. Đây là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì từ gia đình.

5. Lời khuyên dành cho phụ huynh

Cha mẹ đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện sớm và hỗ trợ điều trị cho trẻ. Nên cho trẻ khám mắt ngay sau khi sinh, đặc biệt nếu gia đình có tiền sử bệnh hoặc mẹ từng mắc các bệnh nhiễm trùng trong thai kỳ. Ngoài ra, cha mẹ có thể quan sát mắt trẻ tại nhà bằng cách soi đèn nhẹ hoặc chụp ảnh để kiểm tra phản xạ ánh sáng.

Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, đặc biệt là ánh đồng tử trắng, cần đưa trẻ đi khám ngay để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời.

Sau điều trị, việc tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về chăm sóc và tái khám là yếu tố quyết định đến hiệu quả lâu dài.

6. Lời kết

Dấu hiệu đục thủy tinh thể ở trẻ sơ sinh thường không quá rõ ràng nhưng hậu quả lại rất nghiêm trọng nếu bị bỏ qua. Việc quan sát kỹ lưỡng và phát hiện sớm trong giai đoạn vàng có thể giúp trẻ tránh được nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn. Khi có bất kỳ nghi ngờ nào, cha mẹ không nên chần chừ mà cần đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa để được kiểm tra và điều trị kịp thời, bảo vệ tương lai thị giác cho con.

Liên hệ ngay Bệnh viện Mắt Thiên Thanh để được tư vấn chi tiết hơn:

• Hotline: 038 8967 699 – 0243 2265 999
• Website: https://matthienthanh.com
• Fanpage: Bệnh viện Mắt Thiên Thanh

Bài viết trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị chuyên sâu trực tiếp từ bác sĩ.