Bệnh cườm khô mắt là gì? Giải đáp từ A-Z về đục thủy tinh thể

Bạn băn khoăn về bệnh cườm khô mắt là gì? Bài viết này sẽ cung cấp thông tin toàn diện từ khái niệm, nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết cho đến các phương pháp điều trị tiên tiến nhất, giúp bạn bảo vệ thị lực.

Cùng với sự gia tăng của tuổi tác và các yếu tố môi trường, các bệnh lý về mắt ngày càng trở nên phổ biến, trong đó bệnh cườm khô mắt là gì là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm. Tình trạng này, còn gọi là đục thủy tinh thể, là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực và mù lòa trên thế giới nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Hãy cùng Bệnh viện Mắt Thiên Thanh khám phá chi tiết về cườm khô qua bài viết dưới đây.

1. Bệnh cườm khô mắt là gì?

Cườm khô mắt là tình trạng thủy tinh thể của mắt, vốn dĩ trong suốt, dần bị mờ đục theo thời gian. Thủy tinh thể hoạt động như một thấu kính tự nhiên, nằm phía sau mống mắt và đồng tử. Nó có chức năng chính là hội tụ các tia sáng đi vào mắt, giúp tạo ra hình ảnh sắc nét trên võng mạc, từ đó chúng ta có thể nhìn rõ mọi vật. Do nhiều nguyên nhân, các protein cấu tạo thủy tinh thể bị biến đổi, đông vón lại. Điều này khiến ánh sáng không thể truyền qua thủy tinh thể một cách rõ ràng và bị tán xạ. Kết quả là hình ảnh tới võng mạc trở nên mờ nhòe, gây suy giảm thị lực cho người bệnh.

Nhiều người thường nhầm lẫn cườm khô mắt với “cườm nước” (trong y học gọi là glôcôm hay thiên đầu thống). Đây là hai bệnh lý hoàn toàn khác nhau:

• Cườm khô mắt (đục thủy tinh thể): Là sự mờ đục của thủy tinh thể, gây nhìn mờ, lóa nhưng thường không đau.
• Cườm nước (glôcôm): Là bệnh do tăng áp lực trong mắt, gây tổn thương thần kinh thị giác và dẫn đến mất thị trường, thường gây đau nhức dữ dội hoặc mất thị lực vĩnh viễn nếu không điều trị.

2. Dấu hiệu nhận biết bệnh

Cườm khô mắt thường tiến triển âm thầm và chậm chạp, đặc biệt ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, việc nhận biết sớm các triệu chứng sẽ giúp việc điều trị hiệu quả hơn và bảo vệ thị lực:

• Nhìn mờ, lóa mắt, khó nhìn ban đêm: Tầm nhìn kém sắc nét dần theo thời gian, mọi vật như bị phủ một lớp sương mỏng. Người bệnh dễ bị lóa bởi đèn pha ô tô khi lái xe đêm, hoặc ánh nắng ban ngày.
• Tăng độ cận bất thường ở người lớn tuổi: Một số người có thể cảm thấy nhìn gần rõ hơn mà không cần kính lão ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, đây chỉ là cải thiện tạm thời, sau đó thị lực sẽ tiếp tục suy giảm nghiêm trọng. Việc thay kính mới thường xuyên nhưng không cải thiện rõ rệt cũng là một dấu hiệu đáng lưu ý.
• Nhìn đôi, nhìn ba một vật: Khi thủy tinh thể bị đục không đều, ánh sáng bị khúc xạ lệch hướng, khiến một vật thể được nhìn thấy thành hai hoặc ba hình ảnh.
• Khó nhìn màu sắc, màu sắc bị phai mờ: Do thủy tinh thể đục làm thay đổi sự truyền dẫn ánh sáng, màu sắc giảm độ tươi sáng, trông mờ nhạt hơn.
• Nhìn thấy quầng sáng xung quanh đèn: Khi nhìn vào nguồn đèn (bóng đèn, đèn xe, đèn đường), người bệnh thấy các vòng tròn hoặc quầng sáng bao quanh.
• Tầm nhìn như nhìn qua màn sương hoặc cửa kính bị mờ: Hình ảnh trước mắt bệnh nhân có cảm giác bị một lớp sương mờ che phủ, hoặc như nhìn qua một tấm kính không được lau sạch.

3. Những nguyên nhân chính gây ra bệnh cườm khô mắt

Bệnh cườm khô mắt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, nhưng phổ biến nhất vẫn là quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể. Theo quy luật tự nhiên, giống như các bộ phận khác, thủy tinh thể của mắt cũng trải qua quá trình lão hóa dần dần. Các protein đặc trưng cấu tạo nên thủy tinh thể sẽ bị biến đổi về cấu trúc, dần dần đông vón lại và tích tụ. Sự thay đổi này làm cho thủy tinh thể mất đi tính trong suốt ban đầu và trở nên đục hơn.

Bên cạnh đó, nhiều tác nhân khác cũng có thể gia tăng nguy cơ mắc bệnh cườm khô mắt hoặc đẩy nhanh quá trình tiến triển của bệnh:

• Các bệnh lý nền: Tiểu đường, tăng huyết áp, glôcôm, viêm màng bồ đào,…tác động đến cấu trúc của thủy tinh thể, đẩy nhanh quá trình đục.
• Thói quen sinh hoạt không tốt: Hút thuốc lá, uống rượu bia quá mức sẽ sản sinh ra các gốc tự do có hại, ảnh hưởng đến mắt.
• Tiếp xúc tia UV: Việc tiếp xúc lâu dài với tia UV từ ánh sáng mặt trời mà không có biện pháp bảo vệ mắt gây ra tổn thương tích lũy cho protein trong thủy tinh thể.
• Chấn thương ở mắt: có thể gây tổn thương cấu trúc thủy tinh thể, dẫn đến cườm khô chỉ ở một mắt bị chấn thương.
• Sử dụng thuốc chứa corticoid: Việc dùng corticoid kéo dài đều có thể gây ra cườm khô, đặc biệt là loại cườm khô dưới bao sau.Yếu tố di truyền: Mặc dù cườm khô mắt tuổi già chủ yếu do lão hóa, nhưng có những trường hợp cho thấy yếu tố di truyền trong gia đình.

4. Các giai đoạn phát triển của bệnh

Bệnh cườm khô mắt thường tiến triển qua các giai đoạn khác nhau:

• Giai đoạn đục bắt đầu: Thủy tinh thể mới bắt đầu có những vùng đục nhỏ hoặc vẩn đục nhẹ. Ở giai đoạn này, thị lực có thể chưa bị ảnh hưởng nhiều, hoặc chỉ cảm thấy hơi mờ nhẹ, chói mắt khi nhìn vào ánh sáng mạnh.
• Giai đoạn đục tiến triển: Các vùng đục lan rộng hơn và dày đặc hơn trong thủy tinh thể. Thị lực giảm rõ rệt, gây khó khăn đáng kể trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày như đọc sách, lái xe, nhận diện khuôn mặt từ xa.
• Giai đoạn đục chín: Thủy tinh thể đã đục hoàn toàn, chuyển sang màu trắng đục hoặc vàng sậm và trở nên cứng chắc. Thị lực suy giảm nghiêm trọng, người bệnh có thể chỉ còn nhìn thấy ánh sáng hoặc nhận diện hình bóng mờ nhạt.
• Giai đoạn quá chín: Nếu không được phẫu thuật kịp thời, thủy tinh thể có thể tiếp tục thoái hóa, các sợi treo thủy tinh thể yếu đi hoặc đứt. Tình trạng này có thể khiến thủy tinh thể bị sưng to lên hoặc lệch, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm.

5. Điều trị bệnh cườm khô mắt hiệu quả

Ở giai đoạn đầu, thủy tinh thể chỉ đục nhẹ và thị lực chưa bị ảnh hưởng nhiều. Lúc này, bác sĩ có thể đề xuất các biện pháp không xâm lấn nhằm cải thiện tạm thời thị lực và giảm bớt khó chịu, bao gồm:

• Điều chỉnh kính: Thay đổi độ kính đeo để tối ưu hóa thị lực hiện có, giúp bệnh nhân nhìn rõ hơn trong sinh hoạt.
• Điều chỉnh thói quen: Sử dụng ánh sáng mạnh hơn khi đọc sách, làm việc và luôn đeo kính râm chống tia UV chất lượng cao khi ra ngoài trời để giảm chói và bảo vệ mắt.

Khi bệnh tiến triển đến mức ảnh hưởng đáng kể đến thị lực và chất lượng cuộc sống, phẫu thuật là giải pháp duy nhất và hiệu quả nhất để khôi phục tầm nhìn. Phương pháp phẫu thuật được áp dụng phổ biến hiện nay là Phaco. Phaco sử dụng năng lượng siêu âm tần số cao để tán nhuyễn thủy tinh thể bị đục, hút chúng ra qua đường mổ nhỏ. Ngay sau đó, một thủy tinh thể nhân tạo được đặt vào, giúp người bệnh khôi phục tầm nhìn.

6. Kết bài

Hy vọng bài viết đã giúp bạn có cái nhìn rõ ràng hơn về băn khoăn “bệnh cườm khô mắt là gì”. Đây là một bệnh lý mắt hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả khi phát hiện kịp thời.

Liên hệ ngay với Bệnh viện mắt Thiên Thanh để được tư vấn và đặt lịch khám nhanh chóng qua:

• Hotline: 038 8967 699 – 0243 2265 999
• Website: https://matthienthanh.com
• Fanpage: Bệnh viện Mắt Thiên Thanh

Bài viết trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị chuyên sâu trực tiếp từ bác sĩ.