Viêm kết mạc cấp: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Viêm kết mạc cấp là bệnh lý lây lan nhanh, việc nhận biết sớm nguyên nhân, triệu chứng và điều trị đúng cách sẽ giúp bảo vệ mắt và phòng ngừa hiệu quả.

Viêm kết mạc cấp là tình trạng viêm đột ngột xảy ra ở lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng mắt và mặt trong của mí mắt, gây đỏ mắt, ngứa, chảy nước mắt hoặc tiết dịch nhiều. Bệnh lây lan nhanh trong cộng đồng thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với người bệnh. Mặc dù thường lành tính, nhưng nếu không được nhận biết và điều trị đúng cách, bệnh có thể dẫn đến viêm giác mạc hoặc các biến chứng ảnh hưởng đến thị lực. Cùng tìm hiểu rõ về tình trạng này thông qua bài viết dưới đây!

1. Viêm kết mạc cấp là gì?

Viêm kết mạc cấp là dạng viêm cấp tính của kết mạc – lớp màng mỏng, trong suốt bao phủ phần lòng trắng của mắt và mặt trong mí mắt. Khi bị viêm, các mạch máu trong kết mạc giãn nở, khiến mắt đỏ, sưng và cảm giác cộm, ngứa khó chịu. Bệnh thường khởi phát nhanh, có thể lây lan từ một mắt sang mắt còn lại chỉ sau vài ngày. So với viêm kết mạc mạn tính, viêm cấp có triệu chứng rầm rộ và khả năng lây nhiễm cao hơn.

Kết mạc có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ mắt khỏi bụi bẩn, vi khuẩn và duy trì độ ẩm tự nhiên. Khi lớp màng này bị tổn thương, cơ chế bảo vệ suy yếu, tạo điều kiện cho vi sinh vật xâm nhập và gây viêm. Việc phân biệt viêm kết mạc cấp với các bệnh lý mắt khác như viêm giác mạc hoặc viêm bờ mi là rất cần thiết, vì hướng điều trị và mức độ nguy hiểm hoàn toàn khác nhau.

2. Nguyên nhân gây bệnh

Viêm kết mạc cấp có thể do nhiều nguyên nhân, nhưng phổ biến nhất là do nhiễm trùng, dị ứng hoặc kích ứng:

• Nhiễm virus: Adenovirus là nguyên nhân hàng đầu gây viêm kết mạc cấp, đặc biệt trong mùa hè hoặc thời điểm thời tiết nóng ẩm. Virus lây lan nhanh qua giọt bắn, nước bọt, khăn mặt, tay hoặc bề mặt vật dụng bị nhiễm. Một số chủng virus khác như enterovirus 70 có thể gây viêm kết mạc xuất huyết, khiến mắt đỏ rực và khó chịu dữ dội.
• Nhiễm khuẩn: Các loại vi khuẩn như Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae hoặc Neisseria gonorrhoeae có thể tấn công trực tiếp kết mạc. Trường hợp nhiễm lậu cầu hoặc Chlamydia trachomatis thường gây viêm kết mạc mủ nặng, cần điều trị đặc hiệu bằng kháng sinh đường toàn thân để tránh biến chứng.
• Dị ứng hoặc kích ứng: Một số yếu tố như khói bụi, phấn hoa, lông vật nuôi, mỹ phẩm mắt hoặc nước hồ bơi chứa clo có thể gây viêm kết mạc cấp tính do kích ứng. Ngoài ra, tiếp xúc kéo dài với môi trường ô nhiễm, ánh sáng mạnh hoặc hóa chất cũng là yếu tố khởi phát bệnh.

3. Triệu chứng nhận biết

Viêm kết mạc cấp thường có thời gian ủ bệnh ngắn, khởi phát đột ngột và dễ nhận biết qua các biểu hiện đặc trưng:

• Mắt đỏ, sưng, cộm hoặc ngứa: Đây là dấu hiệu phổ biến nhất. Vùng trắng của mắt chuyển sang đỏ hồng, kèm cảm giác cộm như có cát trong mắt.
• Chảy nước mắt hoặc tiết dịch nhầy: Người bệnh thường chảy nước mắt liên tục, kèm tiết dịch trắng đục hoặc vàng đặc. Dịch tiết thường khiến mí mắt dính lại vào buổi sáng.
• Cảm giác khó chịu, mỏi mắt: Viêm làm tăng nhạy cảm của giác mạc, khiến người bệnh dễ mỏi mắt.
• Lây lan sang cả hai mắt: Bệnh thường bắt đầu ở một bên, nhưng do thói quen dụi mắt hoặc dùng chung khăn, viêm sẽ lan sang mắt còn lại chỉ sau 1 – 2 ngày.
• Kèm theo triệu chứng toàn thân: Một số trường hợp do virus có thể kèm theo sổ mũi, đau họng, sốt nhẹ hoặc nổi hạch quanh tai.

4. Viêm kết mạc cấp có nguy hiểm không?

Phần lớn các trường hợp viêm kết mạc cấp lành tính, có thể hồi phục hoàn toàn sau 7 – 10 ngày nếu được chăm sóc và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại nhất là khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng. Chỉ cần một người mắc bệnh trong gia đình hoặc lớp học, nguy cơ bùng phát thành ổ dịch là rất cao nếu không có biện pháp phòng tránh.

Trong một số trường hợp nặng, tình trạng viêm có thể lan sang giác mạc, gây viêm giác mạc kèm theo. Khi đó, người bệnh có thể gặp tình trạng nhìn mờ, chói sáng, đau nhức và kéo dài hàng tuần. Nếu không được điều trị đúng, bệnh có thể để lại sẹo giác mạc và giảm thị lực lâu dài. Do đó, việc thăm khám chuyên khoa khi triệu chứng kéo dài hoặc nặng hơn là vô cùng cần thiết để tránh biến chứng.

5. Phương pháp điều trị viêm kết mạc cấp

Điều trị viêm kết mạc cấp tập trung vào việc kiểm soát nguyên nhân, giảm triệu chứng và ngăn ngừa lây lan. Tùy theo từng trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định phác đồ điều trị phù hợp:

• Thuốc nhỏ mắt kháng sinh hoặc kháng virus: Dựa trên nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định loại thuốc phù hợp.
• Nước muối sinh lý: Việc rửa mắt bằng nước muối sinh lý giúp loại bỏ bụi bẩn, vi sinh vật và giảm cộm ngứa. Người bệnh có thể thực hiện 2- 3 lần mỗi ngày giúp mắt dễ chịu hơn.
• Thuốc chống viêm và bôi trơn: Thuốc nhỏ mắt không chứa corticoid hoặc các loại nước mắt nhân tạo có thể được bác sĩ chỉ định để giúp giảm đỏ, rát, đồng thời cải thiện cảm giác khô và khó chịu.

Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị, người bệnh cần hạn chế sử dụng kính áp tròng trong thời gian mắc bệnh. Đặc biệt là không tự ý dùng thuốc chứa corticoid khi chưa có chỉ định, vì có thể làm tăng nguy cơ bội nhiễm.

6. Cách phòng ngừa bệnh

Phòng bệnh hiệu quả là yếu tố quan trọng giúp ngăn chặn lây lan trong cộng đồng. Người bệnh và gia đình có người mắc bệnh cần chú ý:

• Giữ vệ sinh mắt và tay sạch sẽ: Người bệnh cần rửa tay thường xuyên, đặc biệt trước khi chạm vào mắt. Tránh dụi mắt hoặc chạm vào vùng mắt bị viêm.
• Không dùng chung đồ dùng cá nhân: Khăn mặt, chăn gối, mỹ phẩm mắt hoặc kính cần được tách riêng để tránh lây cho người khác.
• Khử khuẩn vật dụng thường xuyên: Điện thoại, tay nắm cửa, bàn phím, đồ chơi trẻ em nên được vệ sinh bằng dung dịch sát khuẩn để hạn chế virus bám lại.
• Tránh đến nơi đông người: Trong thời gian mắc bệnh, người bệnh nên nghỉ ngơi, hạn chế tiếp xúc gần để tránh lây cho người xung quanh.
• Bảo vệ mắt khỏi bụi và khói: Đeo kính khi ra ngoài, đặc biệt trong thời tiết hanh khô hoặc môi trường ô nhiễm.

7.Kết luận

Viêm kết mạc cấp là bệnh lý phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và dễ lây lan trong cộng đồng. Mặc dù không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nếu không được điều trị và chăm sóc đúng cách, bệnh có thể gây viêm giác mạc hoặc ảnh hưởng lâu dài đến thị lực. Nhận biết sớm dấu hiệu và tới các cơ sở chuyên khoa để thăm khám và điều trị kịp thời là chìa khóa giúp bạn bảo vệ thị lực.

Liên hệ ngay với Bệnh viện Mắt Thiên Thanh để được tư vấn chi tiết các bệnh lý về mắt:

• Hotline: 038 8967 699 – 0243 2265 999
• Website: https://matthienthanh.com
• Fanpage: Bệnh viện Mắt Thiên Thanh

Bài viết trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị chuyên sâu trực tiếp từ bác sĩ.