Giải đáp thắc mắc: Bị cận 1 độ có nên đeo kính không?
20-08-2025
Share
Bị cận 1 độ có nên đeo kính không? Cần đeo kính như thế nào để không ảnh hưởng đến học tập, sinh hoạt và những trường hợp bác sĩ khuyên nên đeo kính
Bị cận 1 độ có nên đeo kính không là thắc mắc phổ biến, đặc biệt ở học sinh – sinh viên hoặc người trẻ mới phát hiện bị cận nhẹ. Nhiều người nghĩ rằng cận 1 độ là “không đáng kể” nên bỏ qua, nhưng trên thực tế, tình trạng này vẫn có thể ảnh hưởng đến học tập, công việc và sinh hoạt hàng ngày. Hiểu rõ bản chất của tình trạng cận 1 độ, khi nào cần đeo kính và rủi ro nếu bỏ qua sẽ giúp bạn có lựa chọn đúng đắn để bảo vệ đôi mắt. Cùng Bệnh viện Mắt Thiên Thanh tìm hiểu chi tiết vấn đề này qua bài viết dưới đây.
Nội dung
1. Cận thị 1 độ là gì?
1.1 Khái niệm và cách phân loại mức độ cận thị
Cận thị là một tật khúc xạ khiến mắt nhìn rõ vật ở gần nhưng khó quan sát chi tiết khi nhìn xa. Độ cận được đo bằng đơn vị Diop (D). Dựa vào số độ, bác sĩ thường phân loại ra các mức độ cận như sau:
- Cận nhẹ: từ -0.25D đến -3.00D
- Cận trung bình: từ -3.25D đến -6.00D
- Cận nặng: trên -6.00D
Như vậy, cận 1 độ (≈ -1.00D) nằm trong nhóm cận nhẹ, tưởng như ít ảnh hưởng nhưng tình trạng này vẫn cần được theo dõi sát sao.
1.2 Đặc điểm của cận nhẹ (≤1.00D)
Người bị cận nhẹ thường chỉ mờ khi nhìn xa: bảng viết, màn hình chiếu, biển báo giao thông,… Ở cự ly gần (đọc sách, dùng điện thoại, máy tính) thường không bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, mắt phải điều tiết nhiều hơn để nhìn rõ, dễ gây mỏi mắt, nhức đầu. Nếu không được điều chỉnh, độ cận có thể tiến triển nhanh, đặc biệt ở lứa tuổi trẻ em và thanh thiếu niên.
2. Bị cận 1 độ có cần đeo kính không?
2.1 Khi nào nên đeo kính ở mức cận 1 độ
Trong một số trường hợp, bác sĩ thường khuyên nên đeo kính ngay cả khi chỉ cận 1 độ, chẳng hạn:
- Học sinh – sinh viên: để nhìn rõ bảng viết, màn hình máy chiếu, tránh bỏ lỡ thông tin quan trọng.
- Người đi làm văn phòng: cần quan sát màn hình, trình chiếu, họp hành.
- Người lái xe: đặc biệt quan trọng khi di chuyển ban đêm, trong điều kiện ánh sáng yếu.
- Người chơi thể thao hoặc hoạt động cần quan sát xa như: bóng đá, cầu lông, bắn cung,…
- Đeo kính trong những tình huống này giúp mắt bớt căng thẳng, tăng độ tập trung và hạn chế rủi ro không mong muốn.
2.2 Trường hợp có thể tạm thời chưa cần đeo kính
Không phải lúc nào người cận 1 độ cũng bắt buộc phải đeo kính liên tục. Trong một số trường hợp dưới đây, việc đeo kính có thể chưa cần thiết nếu:
- Người lớn ít phải quan sát xa, chủ yếu làm việc ở cự ly gần.
- Thị lực hai mắt vẫn cân bằng, không gây mỏi mắt hay nhức đầu.
- Người bệnh có lịch tái khám định kỳ để theo dõi sự tiến triển của độ cận.
Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, không thể thay thế việc đeo kính khi cần thiết.
2.3 Ý kiến khuyến nghị từ bác sĩ nhãn khoa
Các chuyên gia nhãn khoa thường nhấn mạnh: “Cận 1 độ không nên chủ quan.” Nếu cần quan sát xa mà không đeo kính, mắt sẽ phải điều tiết nhiều hơn, làm tăng nguy cơ tăng độ. Đeo kính đúng lúc giúp duy trì thị lực ổn định và giảm mỏi mắt. Việc có đeo kính thường xuyên hay không nên theo chỉ định cá nhân hóa từ bác sĩ sau khi thăm khám và kiểm tra kỹ lưỡng.
3. Ảnh hưởng của việc không đeo kính khi bị cận 1 độ
Mặc dù ở mức độ cận nhẹ nhưng nếu không sử dụng kính đúng lúc thì tình trạng này cũng gây ra ảnh hưởng không nhỏ:
- Giảm chất lượng học tập và công việc: Học sinh có thể nhìn mờ bảng, bỏ sót thông tin quan trọng. Người đi làm khó quan sát slide, số liệu, gây giảm hiệu suất công việc.
- Gây mỏi mắt, nhức đầu, tăng nguy cơ tiến triển cận: Không đeo kính khiến mắt phải co bóp điều tiết liên tục. Tình trạng này gây đau đầu, mỏi mắt, chảy nước mắt. Cận thị có thể tiến triển nhanh hơn, đặc biệt ở trẻ em đang trong giai đoạn phát triển.
- Ảnh hưởng đến an toàn khi lái xe, sinh hoạt: Người cận nhẹ thường chủ quan khi lái xe. Tuy nhiên, chỉ cần mờ nhẹ cũng có thể khiến bạn không kịp nhận ra biển báo hay chướng ngại vật. Điều này làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông, đặc biệt khi di chuyển vào ban đêm hoặc trời mưa.
4. Giải pháp thay thế hoặc bổ trợ cho người cận 1 độ
4.1 Dùng kính áp tròng mềm hoặc Ortho-K (nếu cần)
Kính áp tròng mềm thay thế kính gọng mang lại sự tiện lợi và tính thẩm mỹ. Tuy nhiên, người bệnh cần vệ sinh và bảo quản cẩn thận, tránh nguy cơ viêm nhiễm.
Bên cạnh kính áp tròng mềm, một số người lựa chọn loại tròng kính ban đêm Ortho – K. Kính Ortho-K giúp định hình giác mạc tạm thời trong khi ngủ, ban ngày có thể nhìn rõ mà không cần kính. Đây cũng là một phương pháp kiểm soát tiến triển cận thị ở trẻ em. Tuy nhiên việc sử dụng kính cần được duy trì đều đặn hàng ngày đạt hiệu quả tốt. Việc sử dụng kính cũng cần được thăm khám cẩn thận tại các cơ sở chuyên khoa uy tín.
4.2 Thực hiện bài tập và thói quen bảo vệ mắt
Ngoài việc đeo kính khi cần, xây dựng thói quen bảo vệ mắt mỗi ngày sẽ giúp người bị cận 1 độ giảm nguy cơ tăng độ:
- Áp dụng quy tắc 20-20-20: Sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, hãy chuyển hướng mắt nhìn ra xa 20 feet (khoảng 6 mét) trong 20 giây. Thói quen này giúp cơ mắt được thư giãn, hạn chế mỏi mắt do điều tiết liên tục.
- Chớp mắt thường xuyên: Khi tập trung đọc sách, học tập hoặc làm việc máy tính, bạn thường chớp mắt ít hơn, khiến mắt dễ khô. Hãy nhắc bản thân chớp mắt đều đặn để giữ bề mặt giác mạc luôn ẩm.
- Giữ khoảng cách an toàn khi đọc/nhìn màn hình: Khoảng cách tối thiểu nên là 30 – 40 cm với sách vở và 50 – 60 cm với màn hình máy tính. Việc giữ khoảng cách hợp lý giúp giảm căng thẳng cho mắt.
- Tăng cường hoạt động ngoài trời: Các nghiên cứu cho thấy trẻ em và thanh thiếu niên dành ít nhất 2 giờ/ngày ngoài trời sẽ giảm nguy cơ tăng độ cận. Ánh sáng tự nhiên và việc nhìn xa giúp mắt điều tiết tốt hơn.
- Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử liên tục: Không nên để trẻ sử dụng điện thoại, máy tính bảng quá 1 – 2 giờ/ngày. Người lớn làm việc máy tính nên chia nhỏ thời gian, kết hợp nghỉ ngơi để tránh khô mắt và mỏi mắt.
4.3 Chế độ dinh dưỡng tốt cho mắt
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thị lực và hỗ trợ làm chậm tiến triển cận thị. Người bị cận 1 độ nên chú ý bổ sung các nhóm dưỡng chất sau:
- Vitamin A: Giúp duy trì tế bào biểu mô giác mạc và chức năng võng mạc, đặc biệt quan trọng với thị giác ban đêm. Vitamin A có nhiều trong cà rốt, bí đỏ, gan động vật, trứng gà,…
- Vitamin C và E: Là chất chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ mắt trước tác hại của gốc tự do, làm chậm lão hóa võng mạc và thủy tinh thể. Vitamin C có nhiều trong cam, chanh, ổi, dâu tây,… Vitamin E trong hạnh nhân, hạt hướng dương, dầu thực vật,…
- Lutein và Zeaxanthin: Hai sắc tố vàng tập trung ở điểm vàng của võng mạc, giúp lọc ánh sáng xanh có hại và tăng cường khả năng nhìn rõ. Nhóm chất này có nhiều trong rau cải xoăn, rau bina, ngô, lòng đỏ trứng,…
- Omega – 3 (DHA, EPA): Giúp duy trì lớp phim nước mắt ổn định, giảm khô mắt và hỗ trợ sự phát triển thị giác. Omega – 3 có nhiều trong cá hồi, cá ngừ, cá mòi, hạt lanh, óc chó,…
- Kẽm: Hỗ trợ chuyển hóa vitamin A trong võng mạc, cải thiện khả năng thích nghi với bóng tối. Kẽm có nhiều trong hải sản (hàu, sò, cua), thịt đỏ và ngũ cốc nguyên hạt.
5. Lời khuyên từ chuyên gia nhãn khoa
Với các bệnh nhân có độ cận nhẹ, các bác sĩ nhãn khoa khuyến cáo:
- Khám mắt định kỳ để theo dõi độ cận: Nên đi khám từ 6 – 12 tháng/lần, đặc biệt với trẻ em. Kiểm tra mắt không chỉ là kiểm tra độ cận mà còn sức khỏe giác mạc, võng mạc và nhãn áp.
- Đeo kính đúng thời điểm, đúng mục đích: Đeo kính khi học tập, lái xe, tham gia hoạt động cần nhìn xa. Không cần lạm dụng trong những việc không đòi hỏi thị lực xa (nấu ăn, trò chuyện ở gần).
- Tránh tự ý bỏ kính khi bác sĩ đã chỉ định: Nhiều người nghĩ rằng “cận nhẹ không cần kính” nhưng bỏ qua chỉ định của bác sĩ có thể làm tình trạng xấu đi. Đeo kính theo hướng dẫn giúp kiểm soát tiến triển cận thị, hạn chế biến chứng lâu dài.
6. Kết luận
Bị cận 1 độ có nên đeo kính không? Câu trả lời là: nên đeo trong những trường hợp cần nhìn xa, học tập, lái xe hoặc làm việc yêu cầu sự tập trung thị giác. Mặc dù cận 1 độ chỉ là mức cận nhẹ nhưng nếu chủ quan không đeo kính khi cần thiết thì đôi mắt dễ bị mỏi và tăng độ cận. Bên cạnh đó, người bệnh nên đi khám mắt định kỳ và xây chế độ chăm sóc mắt khoa học để duy trì thị lực ổn định.
Đặt lịch thăm khám mắt ngay tại Bệnh viện Mắt Thiên Thanh qua:
- Hotline: 038 8967 699 – 0243 2265 999
- Website: https://matthienthanh.com
- Fanpage: Bệnh viện Mắt Thiên Thanh
Bài viết trên mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị chuyên sâu trực tiếp từ bác sĩ.
